Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ thị cho Bộ Tổng tư vấn điều ngay Sở chỉ huy tiền tuyến của Bộ tư lệnh Hải quân vào Đà Nẵng, tham dự tiếp quản căn cứ hải quân ngụy mà ta vừa phóng thích, chuẩn bị sẵn sàng để giải phóng các đảo
Đưa dân ra làm kinh tế biển đảo, vừa cải thiện được đời sống của dân, vừa có lực lượng để thực hiện quốc phòng toàn dân, để giữ vững chủ quyền biển, đảo. Trường hợp nước ngoài thừa cơ quân ngụy khốn đốn mà đã chiếm đảo, thì ta kiên quyết chiếm lại, gặp khó khăn gì phải vắng Tổng hành dinh. Về hướng phá hoang kinh tế biển, Đại tướng chỉ ra những vấn đề vượt thời kì: “Việc vỡ hoang dầu khí ngoài biển Việt Nam đã là chuyện trước mắt.
Chiến lược này là minh chứng lịch sử làm sáng rõ tư duy khoa học và tầm nhìn chiến lược của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về biển, đảo đất nước. Kiến nghị này đã được ghi vào Nghị quyết Bộ Chính trị ngày 25-3-1975.
Sau đó, tuần tự các đảo Sơn Ca, Nam Yết, Sinh Tồn… đều được phóng thích. Cần phải từ đặc điểm của từng hải phận có những điều kiện vật lý như nhiệt độ, độ mặn, ánh sáng chiếu xuống như thế nào, rồi áp suất sóng, thủy động lực, dòng chảy như thế nào, để kết luận xem những vùng nào nuôi được loại cá nà ăn nhập nhất”… Trong chỉ đạo phát triển kinh tế biển, ngay từ năm 1977, Đại tướng đã có những chỉ đạo chiến lược rất sâu sắc: Kinh tế vùng biển phải từ đất liền mà phát triển ra biển và các hải đảo.
Hải quân ngụy cũng được trang bị tàu lớn. Ngày 2-4-1975, Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ thị cho đồng chí Lê Trọng Tấn: Phải nắm lực lượng ở Khu 5 và Hải quân để tổ chức tiến công giải phóng các đảo, đặc biệt là quần đảo Trường Sa. Có thể có những kiểu máy điện thủy triều được không? Các đồng chí vật lý biển phải trả lời vấn đề này, ngành cơ khí phải đi trước một bước”… “Ngành sinh học biển phải đi sâu, xúc tiến phương hướng kinh tế này.
Năm 1985, trước khi có Đổi mới, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đề ra Chiến lược làm chủ biển với nội dung toàn diện và cụ thể.
Nguồn: Quân đội quần chúng. Trò chuyện với các nhà khoa học, Đại tướng nhấn mạnh: “Chúng ta cần phải mau chóng khắc phục sự lạc hậu trong hiểu biết về biển cả, để góp phần xúc tiến việc khai thác tốt hơn những nguồn lợi mà biển cả sẽ đem lại cho đất nước ta”.
Do đó, đòi hỏi khâu tấn công phải hết sức mưu trí, sáng tạo. Đại tướng Võ Nguyên Giáp (giữa) trên một con tàu hải quân tháng 3-1973. Tầm nhìn trong phóng thích các đảo ở Biển Đông Ngay sau thắng lợi Buôn Ma Thuột tháng 3-1975, Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ nhìn ra nhịp chiến lược giải phóng hoàn toàn miền Nam mà ông còn nghĩ ngay đến việc giải phóng các hòn đảo trên Biển Đông.
Ngày 9-4-1975, quân báo thông báo quân ngụy bắt đầu rút khỏi Biển Đông, Quân ủy Trung ương đã điện tối khẩn cho đồng chí Chu Huy Mân và đồng chí Võ Chí Công: “Có tin quân ngụy chuẩn bị rút khỏi Trường Sa.
Ngày 14-4-1975, chỉ sau hơn một giờ đấu tranh, quân ta phóng thích đảo Song Tử Tây. Nhận được lệnh, các tàu hải quân và lực lượng thuộc Khu 5 đã giả danh tàu đánh cá, khởi hành ra Trường Sa.
Lực lượng ta đã dùng đặc công bí hiểm tiếp cận, mau chóng đổ bộ, bất ngờ chiếm đích, tuần tự giải phóng các đảo. #. Cho đến nay, những vấn đề đặt ra trong chiến lược này vẫn nóng hổi tính thời sự. Ngày 28-4-1975, đảo An Bang được thu hồi, hoàn tất xuất sắc nhiệm vụ phóng thích Trường Sa. (Ảnh tư liệu). Các anh cho soát lại ngay và chỉ thị cho lực lượng ta hành động kịp thời theo phương án đã định.
Nếu để chậm, có thể quân nước ngoài chiếm trước, vì hiện nay một số nước đang có ý đồ xâm chiếm”. Đại tướng đã kiến nghị với Bộ Chính trị: “Vừa chuẩn bị cho trận quyết đấu chiến lược chung cuộc, vừa tiến hành phóng thích các đảo và quần đảo quân ngụy đang chiếm giữ”. Mở đường làm kinh tế biển Năm 1977, trên cương vị Phó thủ tướng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đề xuất một chiến lược về khoa học biển và kinh tế miền biển rất ấn tượng.
Việc dùng năng lượng thủy triều ở bờ biển nước ta cũng phải đặt ra rồi. Độ chênh lệch của thủy triều nước ta chứa đựng một tiềm năng quan yếu về năng lượng là rất quý. Lệnh của Tổng tư lệnh rất rõ ràng: Khi thấy quân ngụy Sài Gòn nguy ngập thì lập tức tổ chức đánh chiếm các đảo. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã ký điện khen: “Nhiệt liệt khen ngợi các đơn vị đã hoàn thành nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược”.
Khó khăn của ta lúc bấy giờ là lực lượng hải quân còn nhỏ bé, làm thế nào để hành động thần tốc, táo bạo, bất ngờ trên biển là thách thức lớn. Lúc này, ở khu vực Trường Sa có Hạm đội 7 của Mỹ và nhiều nước khác hoạt động.
